Elma yalnızca çiğ yenilecek bir meyve değil. Fırına girdiğinde yumuşuyor, şekeri yoğunlaşıyor, tarçınla buluşuyor, tereyağıyla zenginleşiyor ve bazen kendisini tanımakta zorlanacağımız kadar değişiyor.

Kısacası elmanın mutfakta oldukça geniş bir kariyer planı var.

İşte elmalarınızı değerlendirmek için deneyebileceğiniz, mutfağı sonbahar kokusuna çevirecek 7 tarif.

1. Klasiklerin Klasği: Elmalı Turta

Elmalı turta, sonbaharın mutfaktaki karşılığı sayılabilecek tariflerden biri. Çıtır bir hamur, tarçınla buluşmuş yumuşak elmalar ve fırından çıktığında bütün mutfağı kaplayan o koku…

Malzemeler

Hamuru için:

• 300 g un
• 150 g soğuk tereyağı
• 80 g pudra şekeri
• 1 adet yumurta
• 1 paket vanilin
• Bir tutam tuz

İç harcı için:

• 4 adet orta boy elma
• 3 yemek kaşığı toz şeker
• 1 tatlı kaşığı tarçın
• 1 yemek kaşığı limon suyu
• 1 yemek kaşığı tereyağı
• İsteğe bağlı ½ su bardağı dövülmüş ceviz

Yapılışı

Unu, pudra şekerini, vanilini ve tuzu geniş bir kapta karıştırın. Küp küp doğradığınız soğuk tereyağını ekleyip parmak uçlarınızla kumlu bir doku elde edene kadar karıştırın.

Yumurtayı ekleyip hamuru fazla yoğurmadan toparlayın. Hamuru streç filme sararak buzdolabında yaklaşık 30 dakika dinlendirin.

Bu sırada elmaları soyup küçük küpler halinde doğrayın. Tavaya tereyağını alın, elmaları ekleyin. Şeker, tarçın ve limon suyunu da ilave ederek elmalar hafifçe yumuşayana kadar yaklaşık 5-7 dakika pişirin. Harcı ocaktan alıp soğumaya bırakın.

Dinlenen hamurun yaklaşık üçte ikisini tart kalıbına yayın. Elmalı harcı üzerine yerleştirin. Kalan hamuru şeritler halinde keserek üzerine kafes görünümü verebilir veya hamuru kapak olarak kullanabilirsiniz.

Önceden ısıtılmış 180°C fırında yaklaşık 35-40 dakika, üzeri güzelce kızarana kadar pişirin.

Biraz soğuduktan sonra servis edin.

2. Elmalı Crumble

Elmalı crumble, mutfakta uzun uzun hamur açmak istemeyenlerin kurtarıcısı.

Temel mantığı oldukça basit: Altta tarçınlı sıcak elmalar, üstte tereyağlı ve kıtır bir kırıntı tabakası.

Yani elmalı turtanın biraz daha rahatına düşkün kuzeni.

Malzemeler

Elmalı harç için:

• 4 adet elma
• 2 yemek kaşığı toz şeker
• 1 tatlı kaşığı tarçın
• 1 yemek kaşığı limon suyu

Crumble için:

• 100 g un
• 70 g soğuk tereyağı
• 60 g esmer şeker veya toz şeker
• 50 g yulaf ezmesi
• 40 g iri çekilmiş ceviz
• Bir tutam tuz

Yapılışı

Elmaları soyup ince dilimler halinde doğrayın. Şeker, tarçın ve limon suyuyla karıştırıp fırın kabına yerleştirin.

Ayrı bir kapta un, yulaf, şeker, ceviz ve tuzu karıştırın. Soğuk tereyağını ekleyip parmak uçlarınızla iri kırıntılar oluşana kadar karıştırın.

Bu karışımı elmaların üzerine eşit şekilde yayın.

180°C fırında 30-35 dakika pişirin.

Üzeri altın rengini aldığında çıkarabilirsiniz.

3. Elmalı Tarçınlı Kek

Malzemeler

• 3 adet elma
• 3 adet yumurta
• 150 g toz şeker
• 100 ml sıvı yağ
• 100 ml süt
• 250 g un
• 1 paket kabartma tozu
• 1 paket vanilin
• 1,5 tatlı kaşığı tarçın
• 50 g iri çekilmiş ceviz
• Bir tutam tuz

Yapılışı

Yumurta ve şekeri, karışım açık renkli ve hafif köpüklü hale gelene kadar çırpın.

Sıvı yağ ve sütü ekleyip karıştırın.

Ayrı bir kapta un, kabartma tozu, vanilin, tarçın ve tuzu karıştırın. Kuru malzemeleri sıvı karışıma kontrollü şekilde ekleyin.

Elmaları soyup küçük küpler halinde doğrayın. Elmaların yaklaşık üçte ikisini ve cevizleri hamura ekleyip spatulayla karıştırın.

Karışımı yağlanmış kek kalıbına aktarın. Kalan elma parçalarını üzerine yerleştirin.

170-175°C fırında yaklaşık 40-45 dakika pişirin.

Kürdan testi temiz çıktığında fırından çıkarın ve servis etmeden önce bir süre dinlendirin.

4. Tarçınlı Fırın Elma

Bazen gerçekten kek yapmak istemiyoruz.

Hamur yoğurmak, yumurta çırpmak, un ölçmek…

Bunun yerine elmayı fırına atıp “Ben bugün sağlıklı bir şey yaptım” demek istiyoruz.

İşte bu tarif tam olarak bunun için.

Malzemeler

• 4 adet elma
• 1 tatlı kaşığı tarçın
• 1-2 yemek kaşığı bal veya esmer şeker
• 1 yemek kaşığı tereyağı
• ½ çay bardağı su
• İsteğe bağlı ceviz veya fındık

Yapılışı

Elmaları yıkayın ve ortalarındaki çekirdek bölümünü dikkatlice çıkarın. Ancak tabanını tamamen delmeyin.

Elmaların ortasına tarçın, biraz bal veya esmer şeker ve küçük bir parça tereyağı yerleştirin.

Fırın kabının tabanına suyu ekleyin.

180°C fırında 25-35 dakika pişirin.

Elmalar yumuşayıp hafifçe buruştuğunda hazır.

Üzerine ceviz serpip sıcak servis edebilirsiniz.

5. Elma ve Tarçın Reçeli

Elmanın ömrünü birkaç günden çok daha uzun hale getirmenin en klasik yollarından biri reçel.

Malzemeler

• 1 kg elma
• 700 g toz şeker
• 1 adet limonun suyu
• 1 çubuk tarçın
• ½ su bardağı su
• İsteğe bağlı 2-3 adet karanfil

Yapılışı

Elmaları soyup küçük küpler halinde doğrayın.

Tencereye elma ve şekeri alın. Yaklaşık 30 dakika kadar bekleterek elmaların suyunu bırakmasını sağlayın.

Suyu, tarçın çubuğunu ve isteğe bağlı olarak karanfili ekleyin.

Orta ateşte kaynamaya bırakın. Kaynadıktan sonra ateşi kısın ve elmalar yumuşayıp şurup koyulaşana kadar yaklaşık 25-30 dakika pişirin.

Son aşamada limon suyunu ekleyip 5 dakika daha kaynatın.

Tarçın çubuğunu çıkarıp reçeli sterilize edilmiş kavanozlara aktarın.

Kahvaltıda ekmeğin üzerine sürülebilir.

6. Fırında Elma Cipsi

Elmayı değerlendirmenin en basit yollarından biri de ince dilimleyip kurutmak.

Malzemeler

• 2-3 adet elma
• ½ tatlı kaşığı tarçın
• İsteğe bağlı çok az bal

Yapılışı

Elmaları mümkün olduğunca ince ve eşit kalınlıkta dilimleyin. Çekirdeklerini çıkarın.

Dilimleri yağlı kâğıt serilmiş tepsiye tek sıra halinde dizin.

Üzerlerine çok az tarçın serpin.

100-110°C fırında yaklaşık 1,5-2,5 saat kontrollü şekilde kurutun.

Pişirme süresi elmaların kalınlığına ve içerdiği su miktarına göre değişebilir.

Fırından çıktıklarında hafif yumuşak olabilirler. Soğudukça daha kıtır bir doku kazanırlar.

Film izlerken cips arayan ama mutfağın diğer tarafına kadar gitmek istemeyenler için de oldukça kullanışlı.

7. Elmalı Chutney

Elmayı yalnızca tatlılarla sınırlandırmak biraz haksızlık.

Chutney, elmanın tatlılığını soğan, sirke, baharat ve bazen kuru meyvelerle birleştiren; özellikle peynirlerin ve et yemeklerinin yanında kullanılabilen yoğun aromalı bir sos.

Malzemeler

• 3 adet elma
• 1 adet küçük kuru soğan
• 3 yemek kaşığı elma sirkesi
• 2 yemek kaşığı esmer şeker
• ½ çay kaşığı tarçın
• ½ çay kaşığı zencefil
• 2 yemek kaşığı kuru üzüm
• Bir tutam tuz
• ½ çay bardağı su

Yapılışı

Elmaları ve soğanı küçük küpler halinde doğrayın.

Tencereye soğanı alın ve çok az yağ ile birkaç dakika yumuşatın.

Elmaları, sirkeyi, esmer şekeri, baharatları, kuru üzümü ve suyu ekleyin.

Karışımı kısık-orta ateşte, elmalar yumuşayıp sıvı büyük ölçüde çekilene kadar yaklaşık 25-30 dakika pişirin.

Sonuç, reçelden daha ekşi; sostan daha yoğun; tatlıdan ise çok daha karmaşık bir lezzete sahip olmalı.

Peynir tabağında, fırınlanmış etlerin yanında veya kızarmış ekmek üzerinde servis edebilirsiniz.

Peki Elma Alırken Hangisini Seçmeli?

Her elma her tarif için aynı sonucu vermeyebilir.

Daha tatlı ve aromatik elmalar kek, crumble ve fırın tatlılarında güzel sonuç verirken; hafif ekşi ve daha diri elmalar salata, chutney veya peynir eşleşmelerinde daha belirgin bir kontrast yaratabilir.

Özellikle pişirme sırasında tamamen dağılmasını istemediğiniz tariflerde, dokusunu daha iyi koruyan ve diri kalan çeşitleri tercih etmek faydalı olur.

Şimdi Geriye Karar Vermek Kalıyor

Sonbahar uzun.

Elmalar da şimdilik bekleyebilir.

Editör\Ceren Kelleci